Ditto 2x
    • Enstruman ve pedal ara kablolarının yapıları-özellikleri

      Elektrik gitarda, belki de önemsenmeyen, ama ciddi şekilde önemli olan bir konudur bu. Kablolarınızın adam gibi olması elzemdir. Sebeplerini aşağıda göreceksiniz, ama bundan önce, en ucuz kablo iyidir zihniyetinin aslında doğru olmadığını belirtelim. En pahalısı da iyidir demiyorum, dikkatinizi çekeyim. Bu enstruman kabloları için olduğu kadar, pedal ara kabloları için de geçerlidir.

      İlk önce bu kabloların ekranlı olması şartından başlıyayım. Bu kablolar ekranlı olmaz ise, o zaman içinden düşük akım geçen bu kablolardaki akıma, dışardan gelen radyo sinyalleri de karışır ve de dip gürültüsü olur. Bunun içindir ki, footswitch kabloları veya gitar kablosu olarak üretilmemiş, ekransız kablolar, jacklar tutsa bile kullanılmaması gereken kablolardır. Zira dip gürültüsü derdiniz olacaktır.

      Bu kabloların içinde iletken olarak kullanılan metalin (genelde bakır veya bakır alaşımlarıdır) bir defa iyi olması lazım. Ne kadar saf ve "kirli" değilse, o kadar az resistans yani direnç, sahibi olur. Bundan dolayı da ince gitar kablosu da olmaz, zira ince kablonun direnci aşikar şekilde daha yüksek olur. Ama kol kadar kalın olmasına da gerek yoktur. Çünkü o fazla bir artı fayda sağlamaz.

      Eğer gitar kablonuz çok ince ise, bu özellikle drive altında dip gürültüsü yaratır. Manyetikleriniz HB olsa da, gitarınızın toprağı iyi olsa da... Dolayısı ile, bunu atlamayınız.

      Ayrıca resistansı yüksek olan bir kablo (ince olduğundan olabilir veya içindeki bakır kirlidir - oksidli mesela) karşımıza ton açısından şu unsurları çıkartacak. Tizler azalacak, ve de üst harmonikler de oralarda yaşadıklarından, gitarın tınısı da kablo yüzünden amfiye aktarılmayacaktır.

      Bunun sebebi için: Her kablonun bir kapasitansı vardır. Bu ekranlı bir kablodan bahsettiğimizden dolayı, yadsınamayacak seviyede olan bir unsurdur. Bu kapasitans da yapı olarak sinyal ile toprak arasına paralel şekilde olacaktır. Bunun yanında kablonun bir de direnci olacaktır, ki bu da sinyale göre seri bir vaziyettedir. Dolayısı ile bu unsurlar hep beraber bir alçak geçirgen filtre oluşturacaktır, ve bir filtre kesim noktası belirleyecektir. Bu filtre, kesim noktasının altındaki frekanslara dokunmazken, üzerindekileri ya tamamen keser ya da zayıflatır. Bu kesim noktası, direnç ne kadar yüksek ise, o kadar Hz olarak daha aşağıda olacaktır. Yani çok iyi olan kablo daha az tizlere dokunacakken, daha yüksek dirence sahip olan "kötü" bir kablo ise, tizleri bozmayacaktır.

      Kısacası, direnç miktarı ile belirlenen bu kesim noktası bas ve midlere dokunmazken, kablonun kalitesine göre, tizleri keser. Kötü, yani direnci yüksek olan bir kabloda, oluşan bu filtre kesim noktası üzerindeki tizler, üst harmonikleri yani gitarın tınısını belirleyen unsurları da ihtiva ettiğinden dolayı, tonal karakteri bozacaktır. Gitarın tınısının amfiye yansıltımasını engelleyecektir.

      Bunun yanında hatırlatmak gerekir ki, kablonun içindeki iletken metalin özelliklerinin yanı sıra, kablonun uzunluğu da, direnci yükseltir. Yani kablo uzunluğunu artırdıkça, tizleri ve tınıyı kaybetme miktarı yükselecektir. Tabi kablo uzunluğunu sadece elinizdeki kablonun uzunluğu diye görmeyin, araya bir pedal kattığınız anda, kablo miktarını (pedalın içindekileri de atlamayınız) artırdınız demek. Pedalın yapısından dolayı ciddi bir hadise olacak, bunu şimdi anlatmak kafanızı karıştırır. Onun için onu atlıyorum ve sadece bu araya katılan pedalın True-ByPass olduğunu varsaydığımı söylüyorum (hafif bilenler için de, araya katılan pedal adam gibi bufferlı ise, durumun aslında aynı kalacağını belirtmek istiyorum, zira pedala gelen kablo aynı, ve pedaldan sonrası da buffered olduğundan kayıp fazla değil).

      Dolayısı ile, kötü bir kablo aldığınızda, tizlerinizi kaybedebilirsiniz. Bunu bilin.

      Bunun yanında, bir kablonun iyiliği kötülüğü, kablonun kendisi kadar jackler ile de belirlenir. Iletkenlik açısının yanı sıra kalıcılık açısından da önemli parçalardır. Lehim kullanılarak bağlantı yapılanlarda, lehimin alaşımının bile önemli olduğunu iddia edenler olduğu gibi, hiç lehim yapılmadan bağlantı sağlanan kablolar bile vardır. Neyse, işin zaten sonu yok. Ama jackleri atlamayınız.

      Son olarak belirtmem gereken en önemli unsur, bir enstruman veya pedal kablosunun iyiliği kötülüğü, belirli bir seviyenin üzerinde, kalıcılığı ile ölçülür. Çünkü ciddi zor kullanım şartları altında olan bir aygıttan bahsediyoruz. Sahneydi, üzerine dökülen sıvılardı, üzerine basılan ayaklardı falan filan... Cidden kullanım şartları öyle çok temiz değillerdir. (Kablolarınızı sardıktan sonra elinizi yıkayın, hatta ara ara kablolarınızı silin, çıkan kire şaşırırsınız, özellikle sahne falan işleriniz varsa.)

      Bu mesajı bitirmeden aklıma gelen bir unsur da şudur: Amfi kabin bağlantı kablosu olarak, enstruman kablonuzu kesinlikle kullanmayın. Bozulur. Hatta amfinizi bile bozabilir. Tizleriniz bir kullanımda dahi uçup gidebilir. Ondan dolayı, enstruman kablosu ile amfi kablosu farklı kablolardır, her ne kadar jackları ve de görüntüleri birbirlerini tutsa da.

      Olay şudur: Gitar kabloları ekranlı sinyal kablolarıdır, ve düşük akım dereceleri ile çalışmak üzere tasarlanmıştır. Hatta ondandır ki ekranlanmaları lazımdır, zira dışardan gelen radyo sinyallerini bu düşük seviyedeki akıma karşı fazla etki edeceklerinden dolayı, sesin bozulması (dip gürültü eklenmesi) engellenmelidir.

      Bunun yanında, hoperlör kabloları ise güç kablolarıdır, ve de yüksek seviyede akım ile çalışmak üzere tasarlanmışlardır. Dolayısı ile dışardan gelen radyo sinyalleri bunların üzerindeki akımı çok etkilemez. Bundan dolayı da bu kablolar ekranlı olarak üretilmek zorunda değildir, ve ekranlı olmazlar.

      Gitar kablosunu hoperlör kablosu olarak kullandığınızda, halletmesi gereken akım miktarı açısından tasarım gereği tutmadıkların, bu kablolar ya zarar görür, ya da tamamen bozulur. Haliyle bozulurlarsa da, lambalı bir amfinin çıkış trafosunu da bozabilirler, zira lambalı amfilerin çıkış trafoları yük görmek ister. Ayrıca, kablo sağ kalsa bile, gitar kablosu ekranlı olduğundan ihtiva ettiği kapasitans yüksek olacaktır ve de bu amfi ile kolon arasındaki iletişimde problem çıkartabilecektir. Bu da uzun vadede amfinin bozulmasını bile beraberinde getirebilir.

      Tersini, eğer dip gürültüsü seviyorsanız, yapabilirsiniz. Yani hoperlör kablosunu gitar kablosu olarak kullanabilirsiniz. Ama ekranlı olmadıklarından dolayı, radyo sinyalleri sayesinde dip gürültüsü olacaktır. Bunu bilin...

      Son olarak, alım satım için de alakalı bir adres vereyim.

      www.lavacable.com

      Bu işin herhalde son noktası olan yer demek yanlış olmaz. En üst kablolar, zaman zaman bir çoğuna göre gereksiz de pahalı olarak, orada bulunabilmektedir.

      B
      Bu yazının aslı şu forum başlığında yayınlanmıştır: Enstruman ve pedal ara kablolarının yapıları-özellikleri ve "buffer" mevzu Yayınlayan Dr. Barlo Mesajın aslını görüntüle

    gitarpedal